ศูนย์บริการชาวนา

« หน้าหลัก « การปลูก การดูแลรักษา « การใช้ปุ๋ยในนาข้าว

การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน

คำแนะนำการใช้ปุ๋ยและอัตราการใช้ตามชนิดเนื้อดิน
 
คำแนะนำโดยทั่วไปสำหรับพันธุ์ข้าวไม่ไวต่อช่วงแสง
 
คำแนะนำโดยทั่วไปสำหรับพันธุ์ข้าวไวต่อช่วงแสง
   

คำแนะนำการใช้ปุ๋ยเคมีในนาข้าวตามค่าวิเคราะห์ดิน
 
พันธุ์ข้าว
 
การเก็บตัวอย่างดินเพื่อการวิเคราะห์
 
การจดบันทึก
 
หลักการใส่ปุ๋ยเคมีให้มีประสิทธิภาพ
 
การประเมินความอุดมสมบูรณ์ของดินนา จากค่าวิเคราะห์ดิน
 











ตารางปริมาณธาตุอาหารตามคำแนะนำและปริมาณแม่ปุ๋ยที่ต้องใส่จากค่าวิเคราะห์ดินเพื่อการปลูกข้าว
 
สำหรับข้าวไวต่อช่วงแสง      โดยใช้แม่ปุ๋ย 46-0-0, 0-46-0, 0-0-60
 
สำหรับข้าวไม่ไวต่อช่วงแสง  โดยใช้แม่ปุ๋ย 46-0-0, 0-46-0, 0-0-60
 
สำหรับข้าวไวต่อช่วงแสง      โดยใช้แม่ปุ๋ย 18-46-0, 46-0-0 และ 0-0-60
 
สำหรับข้าวไม่ไวต่อช่วงแสง  โดยใช้แม่ปุ๋ย 18-46-0, 46-0-0 และ 0-0-60
 
สำหรับข้าวไวต่อช่วงแสง      โดยใช้แม่ปุ๋ยสูตร 16-20-0 และแม่ปุ๋ย 46-0-0, 0-0-60
 
สำหรับข้าวไม่ไวต่อช่วงแสง  โดยใช้แม่ปุ๋ยสูตร 16-20-0 และแม่ปุ๋ย 46-0-0, 0-0-60
 
สำหรับข้าวไวต่อช่วงแสง      โดยใช้แม่ปุ๋ยสูตร 16-16-8 และแม่ปุ๋ย 46-0-0, 0-46-0, 0-0-60
 
สำหรับข้าวไม่ไวต่อช่วงแสง  โดยใช้แม่ปุ๋ยสูตร 16-16-8 และแม่ปุ๋ย 46-0-0, 0-46-0, 0-0-60
 
 
 
สูตรคำนวณการใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินอัตโนมัติ

 




 

คำแนะนำโดยทั่วไปสำหรับพันธุ์ข้าวไม่ไวต่อช่วงแสง
สูตรปุ๋ยเคมีและอัตราการใช้ตามชนิดเนื้อดิน

ชนิดเนื้อดิน
การใส่ปุ๋ยครั้งที่ 1
ชนิดของปุ๋ยและอัตราการใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2
หมายเหตุ (ชนิดของการทำนา)
สูตรปุ๋ยที่
แนะนำ*
อัตราการใส่ปุ๋ย
แอมโมเนียมซัลเฟต
หรือยูเรีย
หรือปุ๋ยสูตรต่างๆ**
ประเภทดินเหนียว 16-20-0 หรือ18-22-0 หรือ 20-20-0
กิโลกรัมต่อไร่
นาดำ นาหยอด นาหว่านข้าวแห้ง นาหว่านน้ำตม นาข้าวขึ้นน้ำ
25-35
20-30
10-15
25-35
ประเภทดินร่วน
และดินทราย
16-16-8 หรือ 18-12-6 หรือ 15-15-15
25-35
20-30
10-15
25-35
นาดำ นาหว่านข้าวแห้ง นาหยอด
13-13-21
30-45
20-30
10-15
30-45

* ต้องเป็นสูตรปุ๋ยที่มี N อยู่ในรูป NH4+-N
** ในกรณีที่ไม่สามารถหาปุ๋ยไนโตรเจนอื่น เช่น แอมโมเนียมซัลเฟต หรือยูเรียได้ก็ให้ใช้ปุ๋ยเชิงประกอบ    หรือปุ๋ยเชิงผสมสูตรที่ใส่ครั้งที่ 1 แทนในอัตราเท่ากัน

หมายเหตุ
1. การใส่ปุ๋ยแต่ละครั้งให้เลือกใช้ปุ๋ยเพียงสูตรเดียวเท่านั้น
2. อัตราที่ใส่ทั้งครั้งที่ 1 และที่ 2 ตัวเลขตัวหน้าเป็นอัตราปกติ     ส่วนตัวเลขตัวหลังเป็นอัตราที่ต้องการผลผลิตเพิ่มมากกว่าอัตราปกติ
ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 1 ที่ระยะปักดำหรือก่อนปักดำแล้วคราดกลบหรือหลังปักดำ 15 – 20 วัน และ
ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 ที่ระยะกำเนิดช่อดอก (ประมาณ 35 – 50 วันหลังปักดำหรือ 25 – 30 วันก่อนข้าวออกดอก)  หรือใส่หลังใส่ปุ๋ยครั้งแรกแล้ว 30 วัน
3. สำหรับนาหยอด นาหว่านข้าวแห้ง นาหว่านน้ำตมและนาข้าวขึ้นน้ำใส่ปุ๋ย ครั้งที่ 1 ที่ระยะ 20 – 30 วันหลังข้าวงอก ส่วนปุ๋ย     ครั้งที่ 2 ใส่เหมือนข้อ 2 (ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2) เฉพาะนาข้าวขึ้นน้ำอาจจะใส่ที่ระยะน้ำในนาลึกประมาณ 30 เซ็นติเมตร หรือก่อนที่น้ำจะลึกเกินกว่า 30 เซ็นติเมตร ก็ได้
4. แอมโมเนียมซัลเฟต (20-0-0) และยูเรีย (45-0-0)


คำแนะนำโดยทั่วไปสำหรับพันธุ์ข้าวไวต่อช่วงแสง
สูตรปุ๋ยเคมีและอัตราการใช้ตามชนิดเนื้อดิน

ชนิดเนื้อดิน
การใส่ปุ๋ยครั้งที่ 1
ชนิดของปุ๋ยและอัตราการใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2
หมายเหตุ (ชนิดของการทำนา)
สูตรปุ๋ยที่
แนะนำ*
อัตราการใส่ปุ๋ย
แอมโมเนียมซัลเฟต
หรือยูเรีย
หรือปุ๋ยสูตรต่างๆ**
ประเภทดินเหนียว 16-20-0 หรือ18-22-0 หรือ 20-20-0
กิโลกรัมต่อไร่
นาดำ นาหยอด นาหว่านข้าวแห้ง นาหว่านน้ำตม นาข้าวขึ้นน้ำ
20-25
10-20
5-10
20-25
ประเภทดินร่วน
และดินทราย
16-16-8 หรือ 18-12-6 หรือ 15-15-15
20-25
10-20
5-10
20-25
นาดำ นาหว่านข้าวแห้ง นาหยอด
13-13-21
25-30
10-20
5-10
25-30

* ต้องเป็นสูตรปุ๋ยที่มี N อยู่ในรูป NH4+-N
** ในกรณีที่ไม่สามารถหาปุ๋ยไนโตรเจนอื่น เช่น แอมโมเนียมซัลเฟต หรือยูเรียได้ก็ให้ใช้ปุ๋ยเชิงประกอบ    หรือปุ๋ยเชิงผสมสูตรที่ใส่ครั้งที่ 1 แทนในอัตราเท่ากัน

หมายเหตุ
1. การใส่ปุ๋ยแต่ละครั้งให้เลือกใช้ปุ๋ยเพียงสูตรเดียวเท่านั้น
2. อัตราที่ใส่ทั้งครั้งที่ 1 และที่ 2 ตัวเลขตัวหน้าเป็นอัตราปกติ     ส่วนตัวเลขตัวหลังเป็นอัตราที่ต้องการผลผลิตเพิ่มมากกว่าอัตราปกติ
3. ถ้าจำเป็นต้องปักดำเดือนกันยายน หรือตุลาคม ให้นำปุ๋ยครั้งที่ 2 รวมกับปุ๋ยครั้งที่ 1 ใส่ที่ระยะปักดำ     ยกเว้นภาคใต้ฝั่งตะวันออกใส่ปุ๋ยตามคำแนะนำปกติ
4. ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 1 ที่ระยะปักดำหรือใส่ก่อนปักดำแล้วคราดกลบหรือหลังปักดำ 15 – 20 วัน และ
    ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 ที่ระยะกำเนิดช่อดอก (ประมาณ 25 – 30 วันก่อนข้าวออกดอก) หรือใส่หลังใส่ปุ๋ยครั้งแรกแล้ว 30 วัน
5. สำหรับนาหยอด นาหว่านข้าวแห้ง นาหว่านน้ำตมและนาข้าวขึ้นน้ำใส่ปุ๋ย ครั้งที่ 1 ที่ระยะ 20 – 30 วันหลังข้าวงอก ส่วนปุ๋ย     ครั้งที่ 2 ใส่เหมือนข้อ 4 (ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2) เฉพาะนาข้าวขึ้นน้ำอาจจะใส่ที่ระยะน้ำในนาลึกประมาณ 30 เซ็นติเมตร หรือก่อนที่น้ำจะลึกเกินกว่า 30 เซ็นติเมตร ก็ได้
6. แอมโมเนียมซัลเฟต (20-0-0) และยูเรีย (45-0-0)

 

ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวอุดรธานี สำนักเมล็ดพันธุ์ข้าว กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์