ชื่อวิทยาศาสตร์ Tetroda denticulifera (Berg)
วงศ์ : Pentatomidae
อันดับ : Hemiptera
ชื่อสามัญอื่น : มวนสามง่าม, แมงแครง

วงจรชีวิตและระยะทำลายพืช  
ไข่ ตัวอ่อน ตัวเต็มวัย

        มวนง่ามเป็นแมลงศัตรูข้าวอยู่ในวงศ์ Pentatomidae อับดับ Hemiptera ชื่อสามัญ Stink bug จากการศึกษาชีวประวัติ พบว่าวงจรชีวิตมี 3 ระยะ คือ ระยะไข่ ระยะตัวอ่อน และระยะตัวเต็มวัย ระยะไข่เฉลี่ย 6.4+1.6 วัน ระยะก่อนวางไข่เฉลี่ย 35.8+7.9 วัน จำนวนครั้งที่วางไข่เฉลี่ย 8.2+2.5 ครั้ง มวนง่ามเพศเมีย 1 ตัว ให้ไข่ได้เฉลี่ย 150.4+51.6 ฟอง ไข่มวนง่ามมีเปอร์เซ็นต์การฟักเป็นตัวอ่อนเฉลี่ย 96.3+7.0% อายุตัวอ่อนเฉลี่ย 60.2+5.7 วัน ตัวอ่อนลอกคราบ 5 ครั้ง อายุตัวเต็มวัยเพศผู้และเพศเมียเฉลี่ย 96.5+34.3 และ 111.1+28.4 วัน ตามลำดับ

ระยะไข่และตัวอ่อนวัยแรก


ตัวอ่อนวัยที่ 2-3


ตัวเต็มวัยมวนง่าม

        ลักษณะรูปร่าง มวนง่ามมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบง่าย ตัวอ่อนวัยแรกมีลักษณะลำตัวกลมป้อม ส่วนบนนูนโค้งคล้ายด้วงเต่า มีลวดลายเป็นจุดสีดำ 4 จุด ลำตัวสีเหลืองอ่อน หนวด ตา และขาสีดำเมื่อเข้าสู่วัยที่ 2, 3, 4 และ 5 รูปร่างจะเปลี่ยนเป็นแบนราบ ขอบรอบลำตัวมีลักษณะปลายแหลมหยักซิกแซก และมีหนามแหลมเป็นง่ามยื่นออกมาที่ส่วนหัว และอกปล้องแรก สีของลำตัวจะเปลี่ยนเป็นสีครีม ขนาดของลำตัวจะพัฒนาขึ้นตามจำนวนการลอกคราบ และเมื่อลอกคราบครั้งสุดท้ายเป็นตัวเต็มวัย เพศผู้มีลักษณะลำตัวแบนสีเทาดำ ศรีษะยื่นออกไปเป็นง่ามปลายแหลม 2 ง่าม อกปล้องแรกมีง่ามแหลมยื่นออกไปทางด้านหน้าทั้งสองข้าง ขา หนวดและตาสีดำ แผ่นปิดด้านบนส่วนอก (Scutellum) สีเทาดำ ปีกเป็นสีเดียวกับลำตัว ปลายปีกสีขาว ขอบด้านข้างลำตัวส่วนท้องเป็นสีส้ม ลำตัวยาวประมาณ 1.6 เซนติเมตร กว้าง 0.7 เซนติเมตร ตัวเต็มวัยเพศเมียมีรูปร่างเหมือนเพศผู้ แต่มีขนาดใหญ่กว่ายาวประมาณ 2 เซนติเมตร กว้าง 0.9 เซนติเมตร ตัวเต็มวัยเพศเมียใหม่ๆ ลำตัว และ Scutellum เป็นสีเหลือง หลังจากนั้นประมาณ 5-10 วัน สีของลำตัวจะเข้มขึ้นเป็นสีน้ำตาลปนเทา ปีกสีเดียวกับลำตัว ตัวเต็มวัยมีต่อมกลิ่น (Scent gland) ทำให้แมลงมีกลิ่นเหม็น

        พฤติกรรมของมวนง่าม เคลื่อนที่ช้า และชอบเกาะนิ่งอยู่ตามส่วนต่างๆ ของต้นข้าว ทำลายข้าวโดยดูดกินน้ำเลี้ยงจากลำต้นและใบ ทำให้ต้นข้าวแสดงอาการเหลืองเหี่ยวเฉาและแห้งตาย ตัวเต็มวัยของมวนง่ามมีขนาดใหญ่ เมื่อมีแมลงจำนวนมากเกาะตามลำต้นและใบข้าว ทำให้ใบและลำต้นหักพับ เกิดความเสียหายมากในระยะกล้าและหลังปักดำใหม่

ความสำคัญและลักษณะการทำลาย

        มวนง่ามมีปากแบบเจาะดูด มี Stylet พับอยู่ใต้ส่วนหัว มวนง่ามทุกวัยสามารถทำลายข้าวโดยใช้ Stylet เจาะลงไปในใบและลำต้นข้าวแล้วดูดกินน้ำเลี้ยงจากส่วนต่างๆ ของต้นข้าว ทำให้ลำต้นและใบเหี่ยวเฉา นอกจากนี้ตัวเต็มวัยซึ่งมีขนาดใหญ่ เมื่อไปเกาะตามลำต้นและใบ เป็นจำนวนมาก สามารถทำให้ลำต้นและใบในระยะกล้าและหลังปักดำใหม่หักพับเสียหายมาก
        
        มวนง่ามทำลายข้าวโดยดูดกินน้ำเลี้ยงจากต้นและใบ ทำให้ต้นข้าวแห้งตาย พบการระบาดทำลายในฤดูนาปรังรุนแรงกว่าในฤดูนาปี และความเสียหายจะพบมากในระยะกล้าและหลังปักดำใหม่

พืชอาหาร

ข้าว หญ้าข้าวนก หญ้าไซ ข้าวป่า

การป้องกันกำจัด

1). เก็บกลุ่มไข่ทำลาย

2). ใช้สวิงโฉบจับตัวอ่อนและตัวเต็มวัยไปทำลาย