บ้านดินและนาข้าว เข้ากันได้ดี มีต้นทุนต่ำ


บ้านดินรูปแบบบ้านดินกรมการข้าว เป็นซุ้มหลังเล็กๆ ทรงกระท่อม แต่มีจุดเด่นที่เรียบง่ายทำจากดินและแกลบ จึงทำให้เย็นสบายตลอดทั้งวัน อีกทั้งยังประหยัดงบประมาณในการก่อสร้างได้มาก

ออกแบบซุ้มดินแบบวงกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 6 เมตร ขอบผนังสูง 2.2 เมตร ประตูเข้าออกสามทาง แบบเปิดโล่งไม่มีบ้านประตู ไม่ติดหน้าต่าง ปูพื้นด้วยดินเหนียว มุงหลังคาแบบสองชั้นด้วยไม้และหญ้าคา เพื่อให้มีอุณหภูมิที่เย็นกว่าจุดอื่นๆ ในบริเวณนั้น ภายในบ้านดินกรมการข้าวจัดแสดงนิทรรศการเทิดพระเกียรติ์ น้อมนำคำสอน "พ่อ" สานต่อปณิธานพัฒนาข้าวไทย และ ประวัติศาสตร์การพัฒนาข้าวไทย ในงานวันเกษตรภาคอีสาน 

ใช้ก้อนดินดิบในการก่อสร้างตัวอาคารประมาณ 800 ก้อน หญ้าคามุงหลังคา 320 แผ่น และที่สำคัญคือใช้แรงใจแรงงานโดยบุคลากรของศูนย์ปฏิบัติการกรมการข้าว 3 หน่วยงาน คือ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวขอนแก่น ศูนย์วิจัยข้าวขอนแก่น และศูนย์วิจัยข้าวชุมแพ

บ้านดินกรมการข้าว เป็นเพียงอาคารตัวอย่างเพื่อจัดแสดงแนวคิดชีวิตต้นทุนต่ำที่สามารถรังสรรค์บ้านดินคุณภาพได้ดีกว่าบ้านตัวอย่างนี้มากมาย ซึ่งเราพบเห็นในบ้านพัก ร้านจัดแสดงและขายสินค้า ตลอดจนรีสอร์ท มีหลายแห่ง ซึ่งมีการออกแบบบ้านดินได้หลากหลาย เป็นที่ชื่นชอบและอยากเป็นเจ้าของบ้านดินสักหลัง เพื่อเป็นบ้านพัก เถียงนา เป็นอาคารห้องประชุมหรือจุดประสงค์อื่นๆ ได้มากมาย


  1. ดินนาหรือดินทั่วไปที่มีลักษณะเป็นดินเหนียว (เนื้อดินจะต้องเป็นดินเหนียวมากกว่าครึ่งของเนื้อดิน) เช่น ดินเหนียว ดินเหนียวร่วน ดินเหนียวทราย 
  2. ขี้เลีื่อย ข้าวลีบ แกลบ ฟางข้าว หรือเศษหญ้า สำหรับเป็นวัสดุประสาน ยึดเกาะ ดิน ทั้งนี้นิยมใช้แกลบ ซึ่งเป็นวัสดุที่หาง่าย เป็นวัตถุดิบจากนาข้าวเราเองหรือหาได้ง่าย ราคาไม่แพงไม้แบบบล๊อกบ้านดินไม้แบบ แบบบล๊อค สำหรับทำก้อนดินดิบสร้างบ้านดิน
  3. ไม้แบบ นิยมทำไม้แบบเพื่อผลิตก้อนดินขนาดมาตรฐาน 4 x 8 x 16 นิ้ว ซึ่งเราสามารถสร้างไม้แบบหลายๆ ช่อง (Block) ตามสะดวก ในการทำไม้แบบควรทำสองขนาดคือ แบบเต็มก้อน 4 x 8 x 16 นิ้ว และขนาดครึ่งก้อน 4 x 8 x 8 นิ้ว เพื่อความสะดวกในการก่อดินโดยเราจะต้องก่อสลับก้อนดิน หรือหากทำแบบบล๊อกขนาดเดียว ใช้วิธีตัดก้อนดินเองก็ได้
  4. อุปกรณ์ในการผสมดิน ตักดิน เกลี่ยและฉาบดิน ได้แก่ อ่างผสม (หากทำทีละน้อย) ถังตักดิน พลั่ว จอบ เกียงใหญ่ รองเท้าบู้ท ถุงมือ เป็นต้น

 

  1. ออกแบบบ้านดินตามชอบ คำนวณก้อนดิน แบบบ้านดินต้องมีห้องต่อเนื่อง การเข้าดินโค้งต่อมุม เพื่อให้ดินแต่ละมุมและต่ฉากรับน้ำหนักเพื่อความแข็งแรงของผนังบ้านดิน เนื่องจากการก่อบ้านดินแบบอิฐดินดิบ ไม่ได้ใช้เสาค้ำยัน (มีความแข็งแรงคงคนมากอยู่แล้ว)
  2. ทำก้อนดิน โดยผสมดินและแกลบ อัตราส่วน 1 : 1 ซึ่งสามารถลดและเพิ่มแกลบได้ตามลักษณะของเนื้อดิน โดยดินเหนียวจัดสามารถใส่แกลบลงเพิ่มได้เล็กน้อย และผสมน้ำผสมโดยการย่ำดินแกลบและน้ำให้เป็นเนื้อเดียวกัน มีลักษณะเป็นโคลนเหนียว สามารถเทลงไม้แบบและถอดออกได้โดยไม่ไหลย้วย และเป็นเนื้อเดียวกันก้อนดินสำหรับทำบ้านดินก้อนดินดิบ ตากแล้ว 3 และ 4 วัน (แดดจัดกลางแจ้ง) พร้อมที่จะตั้งก้อนดินขึ้นเพื่อให้แห้งได้เร็ว
  3. พื้นที่ก่อสร้างบ้านดินต้องเป็นที่สูงน้ำไม่ท่วมขัง เพราะบ้านดินกลัวน้ำมาก หากเป็นดินใหม่จากการถมที่ควรเป็นดินที่ข้ามปีอยู่ตัวแล้วไม่ยุบ ซึ่งมีผลต่อการรับน้ำหนักผนังบ้านดิน เมื่องมีพื้นที่เหมาะแล้ว เราควรเทคาน หรือใช้หินแข็งวางเพื่อรับน้ำหนักบ้านได้ (หากพื้นดินแน่นแข็งไม่มีปัญหาการทรุดตัวก็ไม่เทคานก็ได้)
  4. ก่อผนังบ้านดินโดยใช้ดินแบบเดียวกันกับดินที่ทำก้อนดินดิบในการก่อ โดยก่อตามแบบที่วางไว้ ก่อโดยวางก้อนดินแนบแบนราบ (ต่างกับก่อบ้านปูนที่ก่อนแนวตั้งก้อนอิฐ) ซึ่งจะได้ผนังบ้านดินที่หนามากว่า 8 นิ้ว ก่อก้อนดินต่อสลับรอยต่อให้ก้อนดินยึดกันเอง หากเป็นมุมห้องก่อให้เป็นรูปวงโค้งเพื่อความสวยงามและการยึดเกาะที่ดี และการก่อดินดิบต้องก่อใช้ความสูงทีละช่วง ก่อได้ประมาณ 1-2 เมตร ต้องรอให้แห้งก่อนถึงจะเริ่มต่อกันขึ้นได้อีก
  5. ใส่วงกบหรือขอบประตู หน้าต่างตามแบบและตามลำดับก้อนอิฐ/ก้อนดินดิบแบบที่เราก่ออิฐทั่วไป แต่คานหรือวงกบหรือขอบประตูหน้าต่าง ต้องรับน้ำหนักดินได้ดี
  6. เมื่อก่อผนังเสร็จ ฉาบดินให้เรียบตามชอบและเหมาะสม การทำโครงสร้างหลังคา มุงหลังคา ปูพื้น ปูผนัง ติดฝ้าเพดาน ฯลฯ ตกแต่งให้หรูหราหรือเรียบง่ายตามแบบของเรา
  7. อยู่เย็นเป็นสุขในบ้านดินของเราสิครับ

เทคานบ้านดินการเทคาน ตามแบบที่จะก่อผนังบ้านดิน

ก่อบ้านดินเจ้าหน้าที่กรมการข้าวกำลังก่อผนังบ้านดิน

ก่อบ้านดินเริ่มก่อบ้านดินไปพร้อมกับปักดำนา สวยงามเรียบง่ายแบบชาวนาต้นทุนต่ำ
ก่อบ้านดินความสูงของผนังเพียงพอแล้ว

ทำโครงหลังคาบ้านดินทำโครงสร้างหลังคาบ้านดินแบบวงกลม

bandin09ฉาบผนังบ้านดิน
bandin10ทาสีบ้านดิน จากสีดินธรรมชาติ

 บ้านดินกรมการข้าวบ้านดินกรมการข้าว ในงานวันเกษตรภาคอีสาน

bandin12บ้านดินกรมการข้าว

 

  • บ้านไม่ร้อน อิฐบล็อกดินดิบนั้นเป็นตัวป้องกันความร้อนได้เป็นอย่างดี เพราะบ้านดินนั้นจะมีความหนาแน่นมากกว่าวัสดุอื่นทำให้แสงแดดที่มากระทบแพร่คลื่นความร้อนออกมาได้น้อยกว่าบ้านผนังชนิดอื่นๆ
  • ราคาประหยัด แน่นอนว่าการใช้ดินสร้างบ้านนั้นไม่จำเป็นต้องซื้อเราสามารถหาแหล่งดินเหนียวและสร้างอิฐบล็อกดินดิบจากดินเหนียวเพื่อเอาไว้สร้างบ้านของเราได้เลย
  • สร้างเองได้ บ้านดินนั้นสามารถสร้างได้เองง่ายเพียงแค่ดูภาพตัวอย่างจากคลิปก็ได้โดยเฉพาะแบบบ้านดินชั้นเดียว แต่หากเป็นบ้านดินสองชั้นต้องมีความรู้เรื่อโครงสร้างบ้านด้วย
  • สุขภาพ บ้านดินนั้นเป็นบ้านที่สร้างจากวัตถุดิบจากธรรมชาติเวลาสร้างเสร็จจะไม่เหลือสารเคมีตกค้าง ตัวอย่างปัญหาบ้านที่สร้างเสร็จใหม่ๆ คือการเหม็นสีจากบ้าน
  • แข็งแรง ดินเหนียวเป็นวัสดุที่มีความแข็งแรงไม่แพ้วัสดุอื่นๆ ดีไม่ดีอาจจะแข็งแรงกว่าบ้านไม้ด้วยซ้ำไป การอยากทำให้ดินเหนียวแข็งแรงมากขึ้นคือการผสมวัสดุช่วยยึดและยืดหยุ่น เช่น แกลบ เศษไม้ ขี้เลื่อยหรือฟางเข้าไปเพื่อช่วยยึดดินเหนียวให้เข้ากันมากยิ่งขึ้นไม่แตกร้าวและเป็นฉนวนได้เป็นอย่างดี
  • บ้านป้องกันปลวก บ้านที่สร้างจากดินจะไม่เป็นแปล่งอาหารของปลวก
  • ทนไฟ ดินเหนียวนั้นจะไม่ติดไฟแต่เราควรระวังเรื่องหลังคาบ้านของเราด้วยหากมุงด้วยฟางหญ้า

นิทรรศการกรมการข้าว

facebookบ้านดินกรมการข้าว